Πώς να αντιμετωπίσετε ένα παιδί με εχθρική συμπεριφορά



Στην Ελλάδα του 21ου αιώνα εμφανίζεται ανησυχία για τα συνεχώς αυξανόμενα περιστατικά επιθετικής συμπεριφοράς. Ο τρόπος επικοινωνίας των παιδιών μεταξύ τους και όχι μόνο γίνεται πολλές φορές βίαιος, επιθετικός, προσβλητικός. Στο χώρο της εκπαίδευσης η παιδική επιθετικότητα αποτελεί καθημερινό φαινόμενο που παίρνει διαστάσεις. Αυτό το πολύπλευρο και περίπλοκο θέμα δημιουργεί έντονα ερωτηματικά για την κοινωνική εξέλιξη των παιδιών αλλά και τη δημιουργία
δυσκολιών τόσο στη συμβίωσή τους μέσα στην τάξη όσο και στην επίτευξη των διδακτικών στόχων. Η επιθετική συμπεριφορά δεν περιλαμβάνει μόνο τη σωματική βία αλλά και την ψυχική και συναισθηματική πίεση, την αποκλίνουσα γλωσσική έκφραση, γεγονός που δυσχεραίνει το έργο του εκπαιδευτικού.
Η έγκαιρη και μεθοδικά προγραμματισμένη αντιμετώπιση της επιθετικότητας μέσω της διαμόρφωσης και ανάλυσης της συμπεριφοράς είναι πλέον μια αναγκαιότητα. Από τη μεριά του εκπαιδευτικού θα πρέπει να τεθούν στόχοι μετρήσιμοι, υλοποιήσιμοι και συγκεκριμένοι. Η όλη διαδικασία βέβαια δεν επιβάλλεται αλλά γίνεται με τη συνεργασία και τη συναίνεση του μαθητή.
Η συνειδητή και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς βοηθά το περιβάλλον συνεργασίας, τη διαδικασία μάθησης, την ομαλότερη ένταξη του παιδιού στη σχολική ζωή και την κοινωνικοποίησή του, εφοδιάζοντάς το με τις προϋποθέσεις εκείνες που θα το βοηθήσουν να διαμορφώσει καλύτερες, υγιείς, δημιουργικές και ειλικρινείς σχέσεις



ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ
ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗΣ
Για να επιτευχθεί η οικοδόμηση της ενσυναίσθησης πρέπει ο εκπαιδευτικός να ακολουθήσει διαδοχικά τα παρακάτω στάδια
1ο Στάδιο: Η Επίγνωση των Συναισθημάτων του παιδιού
2ο Στάδιο: Η Έκφραση των Συναισθημάτων ως μια ευκαιρία για Οικειότητα και Διδασκαλία
3ο Στάδιο: Η Ακρόαση με Ενσυναίσθηση και η Αναγνώριση των Συναισθημάτων του παιδιού
4ο Στάδιο: Η Βοήθεια στο παιδί προκειμένου να εκφράσει λεκτικά και να προσδιορίσει τα Συναισθήματά του
5ο Στάδιο: Ο Καθορισμός Ορίων παράλληλα με τη Βοήθεια που προσφέρουμε στο παιδί να βρει Λύσεις στα Προβλήματά του.
1ο ΣΤΑΔΙΟ
Η ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ
Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να προσπαθήσουν να παραμείνουν δίπλα στο παιδί όταν βιώνει τα συναισθήματα του θυμού, της θλίψης, της μοναξιάς. Τότε θα βιώσουν την ενσυναίσθηση που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της συναισθηματικής αγωγής. ΜΟΝΟ τότε θα μπορέσουμε να περάσουμε στο επόμενο στάδιο.
2ο ΣΤΑΔΙΟ
Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΩΣ ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ
Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να παρατηρούν το παιδί συστηματικά, ώστε να εντοπίζουν την έναρξη των αρνητικών συναισθημάτων του. Ο χειρισμός των συναισθημάτων είναι ευκολότερος όταν βρίσκονται σε χαμηλή ένταση. Με αυτό τον τρόπο οι εκπαιδευτικοί θα ηρεμήσουν το παιδί, αφού αποδεχτούν τα συναισθήματα που εκείνο νιώθει. Η πράξη τους αυτή θα βοηθήσει το παιδί να μάθει να διαχειρίζεται σταδιακά μόνο του τα συναισθήματά του και να μάθει να ηρεμεί μόνο του τον εαυτό του.
3ο ΣΤΑΔΙΟ
Η ΑΚΡΟΑΣΗ ΜΕ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ
Οι εκπαιδευτικοί πρέπει:
- Να συντονίσουν τα συναισθήματά τους με αυτά του παιδιού
- Να εστιάσουν την προσοχή τους στη γλώσσα του σώματός του, στις εκφράσεις του
προσώπου του και στις χειρονομίες του
- Να κάθονται έτσι ώστε κάθε φορά που του μιλούν να βρίσκονται στο ύψος του, να
παίρνουν μια βαθιά ανάσα, να ηρεμούν και να τον ακούν συγκεντρωμένοι
- Να βοηθούν το παιδί να κατανοεί ότι αντιμετωπίζουν σοβαρά τα θέματα που τον αφορούν και ότι είναι διατεθειμένοι να αφιερώσουν χρόνο σε αυτά
4ο ΣΤΑΔΙΟ
ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΙ ΛΕΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΝΑ
ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΕΙ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ
Οι εκπαιδευτικού πρέπει να βοηθήσουν το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του με ακρίβεια, ώστε κάθε φορά να ηρεμεί , μα μάθει να χειρίζεται τα συναισθήματά του και σταδιακά να φτάσει στην αυτοχαλάρωση και στον αυτοέλεγχο.
5ο ΣΤΑΔΙΟ
Ο ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΙΩΝ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΠΟΥ
ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ
ΘΕΣΠΙΣΗ ΟΡΙΩΝ
Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να:
- Να αναγνωρίσουν το συναίσθημά του παιδιού πίσω από την επιθετική συμπεριφορά, να το βοηθήσουν να το κατονομάσει και να του εξηγήσουν ότι κάποιες συμπεριφορές δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές.
- Να βοηθήσουν το παιδί να κατανοήσει ότι το πρόβλημα δεν είναι αυτό που νιώθει (π.χ. θυμός που δεν τον παίζουν) αλλά ο ΤΡΟΠΟΣ που το εκφράζει, η συμπεριφορά του.
- Να εξηγήσουν στο παιδί ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και ΕΝΙΣΧΥΟΝΤΑΙ και ποιες συμπεριφορές είναι ανάρμοστες και έχουν ως αποτέλεσμα είτε ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ (στέρηση προνομίων) είτε ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΕΘΙΣΜΑ (time- out).
ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ
Σε αυτό το στάδιο θα πρέπει να βοηθήσουν το παιδί να φτάσει μόνο του στο στόχο του που ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «να μην χτυπά τους συμμαθητές του» ΑΛΛΑ «Πώς θα κάνει τους συμμαθητές του να είναι φίλοι του και να παίζουν μαζί του με ευχαρίστηση».
ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΠΙΘΑΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ
ΜΕΘΟΔΟΙ
Καταιγισμός ιδεών
Παιχνίδια ρόλων
Παιχνίδια φαντασίας
Διάλογος
Σκιαγράφηση σχέσεων μεταξύ παλαιών και νέων επιτυχιών
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΛΥΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Αφού βρεθεί μια σειρά λύσεων το παιδί μαζί με τον εκπαιδευτικό εξετάζουν τις λύσεις θέτοντας τις παρακάτω ερωτήσεις:
Είναι δίκαιη αυτή η λύση;
Θα έχει αποτέλεσμα;
Είναι ασφαλής;
Πώς θα νιώσω εγώ;
Πώς θα νιώσουν οι άλλοι;
ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΙ ΜΙΑ ΛΥΣΗ
Για να βοηθήσει ο εκπαιδευτικός το παιδί να επιλέξει την καλύτερη λύση:
Του εξηγεί πώς είχε χειριστεί ο ίδιος παρόμοια προβλήματα, τι έμαθε από τις εμπειρίες του, τι λάθη είχε κάνει εκείνος αλλά και ότι δεν είναι κακό να αποτύχει μια προσπάθεια.
Το αφήνει να κάνει τα δικά του λάθη, γιατί θα μάθει από αυτά.
Το ενθαρρύνει να προχωρήσει στην επόμενη λύση αν η πρώτη αποτύχει , αφού φυσικά εντοπίσουν τα σημεία στα οποία απέτυχε.
Να βοηθήσει το παιδί να καταστρώσει ένα σχέδιο για να εφαρμόσει τη λύση που επέλεξε.
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
Ακολουθούν ορισμένες στρατηγικές για την ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης των
παιδιών:
- Αποφύγετε τις υπερβολικές επικρίσεις
- Χρησιμοποιείστε τον έπαινο
- Δημιουργήστε με το νου σας ένα «χάρτη» της καθημερινής ζωής του παιδιού
- Αποφύγετε να «συνταχτείτε με τον εχθρό»
- Σκεφτείτε τις εμπειρίες των παιδιών σε σύγκριση με παρόμοιες εμπειρίες ενηλίκων
- Μην προσπαθήσετε να επιβάλετε τις δικές σας λύσεις στα προβλήματα του παιδιού
- Ενδυναμώστε το παιδί προσφέροντάς του επιλογές και σεβόμενοι τις επιθυμίες του
- Συμμεριστείτε τα όνειρα και τη φαντασία του παιδιού
- Να είστε ειλικρινείς με το παιδί
- Διαβάστε μαζί με το παιδί παιδική λογοτεχνία
- Να είστε υπομονετικοί σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας

πηγή: www.specialeducation.gr

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Δυσλεξία και ξένες γλώσσες

Ways of helping students to remember vocabulary