ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

Από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  http://europa.eu

Ένας κόσμος γεμάτος λέξεις

Ζούμε σε μια εποχή παγκόσμιας επικοινωνίας, και το νόμισμα της επικοινωνίας είναι η γλώσσα. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι στον κόσμο σήμερα ομιλείται ο απίστευτος αριθμός των 5 000 έως 10 000 γλωσσών, για να μην αναφέρουμε όλες τις διαλέκτους και παραλλαγές αυτών των γλωσσών. Από αυτές, οι δώδεκα επικρατέστερες ομιλούνται από τα τρία πέμπτα της ανθρωπότητας, ενώ οι 30 επικρατέστερες ομιλούνται από πάνω από τα τρία τέταρτα του κόσμου. Μεταξύ τους, τα 500 εκατομμύρια πολιτών της ΕΕ, σε 27 κράτη μέλη, μιλούν 23 επίσημες γλώσσες, καθώς και άλλες περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες.
Τα γερμανικά είναι η πιο διαδεδομένη μητρική γλώσσα, που ομιλείται από 90 εκατομμύρια πολίτες. Ακολουθούν τα αγγλικά, τα γαλλικά και τα ιταλικά.


Συμβαδίζοντας με τους καιρούς

Με όλη αυτή τη γλωσσική πολυμορφία τόσο εντός της Ευρώπης όσο και σε όλο τον κόσμο, υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα στην εκμάθηση και γνώση μιας ξένης γλώσσας. Βοηθά τους πολίτες να αποκτούν καινούριους φίλους, να απολαμβάνουν τις διακοπές τους στο εξωτερικό και να ταξιδεύουν ευκολότερα, να εξελίσσονται στην καριέρα τους, ή να χαίρονται τις απολαύσεις άλλων πολιτισμών.
Η εκμάθηση μιας γλώσσας διευρύνει επίσης τους ορίζοντες των πολιτών. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση πλέον ουσιαστικά δεν έχει σύνορα, και όλοι οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να ζουν, να σπουδάζουν ή να εργάζονται όπου θέλουν εντός των συνόρων της, αλλά η έλλειψη γλωσσικών δεξιοτήτων εξακολουθεί να αποτελεί αόρατο εμπόδιο στην ελεύθερη μετακίνηση. Η εκμάθηση μιας γλώσσας μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ικανότητάς σας να μετακινείστε ελεύθερα.

Η γλώσσα της ευκαιρίας

Η εκμάθηση μιας νέας γλώσσας —όπως η μελέτη της μουσικής— απαιτεί κάποια προσπάθεια αλλά είναι εξαιρετικά ικανοποιητική, και η διαδρομή μπορεί να είναι εξίσου απολαυστική με την επίτευξη του στόχου, όπως θα σας πει οποιοσδήποτε έχει μπει σε αυτή τη διαδικασία «Για μένα, η εκμάθηση μιας γλώσσας έχει να κάνει με την επικοινωνία με ανθρώπους από άλλα μέρη του κόσμου και άλλες κουλτούρες, πράγμα πολύ σημαντικό δεδομένου του πάθους μου για τα ταξίδια», λέει η Celia, μια Ισπανίδα που μιλάει τέσσερις γλώσσες. «Απολαμβάνω πραγματικά να μαθαίνω γλώσσες, αν και κάποιες φορές είναι λίγο εκνευριστικό να βλέπεις ότι έχεις ακόμη πάρα πολλά να μάθεις παρόλο που κατέχεις τη γλώσσα».
Επιπλέον, οι θέσεις εργασίας που αφορούν τις γλώσσες, όπως η μετάφραση και η διερμηνεία, είναι καλές επιλογές σταδιοδρομίας σε όλη την ΕΕ. Οι γλωσσομαθείς μπορούν συχνά να κάνουν καριέρα σε διάφορους κλάδους, όπως ο τουρισμός, οι εκδόσεις και οι πολυεθνικοί οργανισμοί ή εταιρείες.
Η γνώση μιας γλώσσας μπορεί να συμβάλει στην αποκωδικοποίηση μιας ξένης κουλτούρας και κοινωνίας. Και η γνώση μιας ξένης γλώσσας μπορεί να σου δώσει αυτά τα άλλα μάτια, γιατί σου επιτρέπει να μιλάς στους ανθρώπους στη γλώσσα τους, και σου παρέχει βαθιά γνώση της κουλτούρας και της λογοτεχνίας ενός τόπου από πρώτο χέρι. Πράγματι, μια νέα γλώσσα μπορεί να θεωρηθεί ως μια προφορική γη της επαγγελίας. Σύμφωνα με τον ψυχογλωσσολόγο Frank Smith: «Η μία γλώσσα σε βάζει στο διάδρομο της ζωής. Οι δύο γλώσσες ανοίγουν κάθε πόρτα που συναντάς στη διαδρομή.»

Εμβάθυνση της κατανόησης

Η γνώση ξένων γλωσσών είναι ένα σημαντικό μέσο κατανόησης μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικές κοινωνίες. Καθώς ο κόσμος συρρικνώνεται και γίνεται ένα παγκόσμιο χωριό, ώστε να εξελιχθεί σταδιακά σε μια διεθνή κοινότητα της ανθρωπότητας, η ανάγκη για διαπολιτισμικό διάλογο και κατανόηση γίνεται  όλο και πιοεπιτακτική. Αλλά η ύπαρξη μιας καιμόνο lingua franca δεν αρκεί, όπως έχει πει ο Νέλσον Μαντέλα, ηγέτης του κινήματος ελευθερίας της Νοτίου Αφρικής: «Εάν μιλήσεις στον άνθρωπο σε μια γλώσσα που καταλαβαίνει, μιλάς στο μυαλό του. Εάν του μιλήσεις στη δική του γλώσσα, μιλάς στην καρδιά του.»

Επενδύοντας στη γλώσσα

Κάποιοι μαθαίνουν γλώσσες απλά για πρακτικούς λόγους. «Έμαθα γαλλικά αποκλειστικά για  επαγγελματικούς λόγους, και ως τρόπο επικοινωνίας με τους κατοίκους της χώρας στην οποία ζω», εξηγεί ο Angel, ένας τεχνικός υπολογιστών από τη Βουλγαρία που ζει στο Βέλγιο. Άλλοι έχουν μεικτά κίνητρα για την εκμάθηση γλωσσών. «Η εκμάθηση γαλλικών με έχει ευνοήσει επαγγελματικά», λέει ο Simon, ένας βρετανός μάνατζερ. «Επίσης με έχει βοηθήσει να γνωρίσω γαλλόφωνους από όλο τον κόσμο».
Η εκμάθηση μιας γλώσσας μπορεί να σας βοηθήσει να εκμεταλλευθείτε ευκαιρίες εργασίας και σπουδών. Μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να βελτιώσετε την καριέρα σας, παρέχοντας ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Ο Dušan, σύμβουλος από την Τσεχία, λέει ότι οι γνώσεις του στα γερμανικά του άνοιξαν ευκαιρίες σταδιοδρομίας και διευκόλυναν τις επαφές του με τον αυστριακό και γερμανικό τραπεζικό κλάδο. Παρατήρησε ότι η στάση απέναντι στις γλώσσες έχει αλλάξει γρήγορα μετά τις πολιτικές αλλαγές στην πρώην Τσεχοσλοβακία: τα ρωσικά ήταν κάποτε υποχρεωτικά, στη συνέχεια απορρίφθηκαν για πολιτικούς λόγους, ενώ πρόσφατα η ζήτηση έχει αυξηθεί ξανά κυρίως για εμπορικούς σκοπούς

Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Η ύπαρξη πολύγλωσσου προσωπικού μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησής σας, εάν είστε επιχειρηματίας ή διευθυντής επιχείρησης. Έτσι, η έλλειψη γλωσσικών δεξιοτήτων μπορεί να έχει οικονομικό αντίτιμο.
Για παράδειγμα, το 11 % των ΜΜΕ που ρωτήθηκαν σε μια πρόσφατη πανευρωπαϊκή μελέτη απάντησαν ότι είχαν χάσει συμβάσεις έργου γιατί η εταιρεία τους δεν είχε τις απαραίτητες γλωσσικές δεξιότητες. Μια ιταλική εταιρεία παραγωγής χημικών ουσιών και λειαντικών για την  αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία βρίσκεται σε διαδικασία ανοίγματος σε ξένες αγορές, έχει δυσκολευτεί στην εξεύρεση προσωπικού με τις απαραίτητες γλωσσικές γνώσεις ώστε να λειτουργεί ως μεσάζοντας. Η εταιρεία προσπαθεί να πείσει τα ιταλικά πανεπιστήμια να προωθήσουν την εκμάθηση γλωσσών.
Η κατάσταση δεν είναι πολύ διαφορετική  στην Πολωνία. «Έχω μιλήσει με ενοχλημένους ανθρώπους στα τοπικά εμπορικά επιμελητήρια, που έχουν βοηθήσει μικρές εταιρείες… Πιο συχνά απ’ όσο θα ήθελαν να παραδεχτούν, οι κόποι τους πάνε χαμένοι γιατί οι εταιρείες δεν διαθέτουν προσωπικό με γλωσσικές δεξιότητες», αναφέρει η Sabina Klimek, μέλος του επιχειρηματικού φόρουμ για την πολυγλωσσία, το οποίο στηρίζει η ΕΕ. Αυτή η πολύγλωσση πραγματικότητα είναι μία την οποία αντιλαμβάνονται πολλοί εργοδότες και εργαζόμενοι. Για παράδειγμα, πολλές θέσεις εργασίας στο Βέλγιο απαιτούν από τους υποψήφιους να γνωρίζουν καλά τουλάχιστον τις δύο επίσημες γλώσσες της χώρας συν μία άλλη μεγάλη ευρωπαϊκή γλώσσα. Πράγματι, τα τρία τέταρτα των μεγάλων εταιρειών της Ευρώπης έχουν καθιερωμένο πρόγραμμα για την πρόσληψη προσωπικού με γλωσσικές δεξιότητες, ένα ποσοστό αρκετά εντυπωσιακό. Επίσης, πολλά ευρωπαϊκά πανεπιστήμια προσφέρουν προγράμματα σε ξένες γλώσσες, τόσο για να προσελκύσουν ξένους φοιτητές όσο και για να ενισχύσουν την κινητικότητα των ντόπιων φοιτητών. Ορισμένα πανεπιστήμια στη Λιθουανία προσφέρουν  προγράμματα στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά και τα ρωσικά. Στο Βέλγιο, στην Τσεχική Δημοκρατία και τη Ρουμανία ορισμένα πανεπιστήμια προσφέρουν πτυχιακά προγράμματα στις φυσικές επιστήμες, στην ιστορία ή τη γεωγραφία σε συνδυασμό με ξένες γλώσσες, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν στην απονομή διπλού πτυχίου.

Βουτιά στη γνώση

Οι άνθρωποι που δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει το ταξίδι της εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας ίσως να προβληματίζονται ή να φοβούνται, σαν να κοιτούν τη θάλασσα όταν δεν ξέρουν κολύμπι. Αλλά η μελέτη μιας γλώσσας είναι λίγο σαν να μαθαίνεις κολύμπι, εντυπωσιακά απλή διαδικασία αφού κάνεις την πρώτη βουτιά.
Παρά το γεγονός ότι ξένες γλώσσες μπορούν να μάθουν άνθρωποι κάθε κοινωνικής τάξης και μορφωτικού επιπέδου, πολλοί πιστεύουν ότι είναι μια πρόκληση στην οποία δε θα μπορέσουν να ανταποκριθούν. Παρόλο που πολλοί εμπνέονται από τους δασκάλους τους και ανακαλύπτουν ένα πάθος για τις γλώσσες, αυτή η στάση μπορεί να ξεκινήσει από το σχολείο, όπου η αξία της ξένης γλώσσας δεν μπορεί να εκτιμηθεί, και οι εξετάσεις αποτελούν αποτρεπτικό παράγοντα. «Το σχολείο συνήθως δεν σου δίνει τα σωστά εφόδια για επικοινωνία», θυμάται η Caroline, υπάλληλος γραφείου από το Βέλγιο. «Η σχολική εμπειρία μας  κάνει απρόθυμους να μάθουμε ξένες γλώσσες αργότερα στη ζωή μας.»


Απλό σαν την αλφαβήτα…

Πολλοί αποθαρρύνονται από την εκμάθηση μιας γλώσσας γιατί έχουν την εντύπωση ότι θα χρειαστούν μια ζωή για να μάθουν όλες τις λέξεις και τη γραμματική. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι με τη σωστή
προσέγγιση και διάθεση, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να μάθουν τουλάχιστον τα βασικά στοιχεία μιας ξένης γλώσσας. Ένα καλό παράδειγμα αυτού είναι ότι οι άνθρωποι από μειονεκτικό περιβάλλον συχνά μεγαλώνουν χωρίς να μάθουν ποτέ να χρησιμοποιούν μια ξένη γλώσσα, και ενίοτε δεν έχουν καν γνώση γραφής και ανάγνωσης στη μητρική τους γλώσσα. Αυτό όμως έχει περισσότερο να κάνει με τις κοινωνικές συνθήκες παρά με κάποια εγγενή ανικανότητα, όπως αποδείχθηκε περίτρανα από το πρόγραμμα Allegro που υποστηρίχθηκε από την ΕΕ.
Παρότι η εκμάθηση μιας γλώσσας —ακόμη και της μητρικής— μπορεί να μετατραπεί σε μια διά βίου προσπάθεια, δεν χρειάζεται να γίνει κανείς συγγραφέας, ποιητής ή ρήτορας στην ξένη γλώσσα.

Νιάτα έναντι σοφίας

Θεωρείται ευρέως ότι τα παιδιά είναι ικανότερα στην εκμάθηση γλωσσών. Τα παιδιά έχουν πιο ευέλικτο μυαλό, λιγότερους ενδοιασμούς, άπλετο χρόνο και τους αρέσει να μιμούνται. Όλα αυτά βοηθούν πολύ, ενώ η εξαιρετική τους ικανότητα να μιμούνται προφορές τα καθιστά πολύ πειστικά στις ξένες γλώσσες. Ωστόσο, και οι ενήλικες έχουν τα δικά τους πλεονεκτήματα: έχουν πιο εξελιγμένη αντίληψη του μηχανισμού και της δομής της γλώσσας, και κατανοούν ευκολότερα τη γραμματική. Οι ενήλικοι μετανάστες συχνά μαθαίνουν εξίσου καλά τη γλώσσα υποδοχής με τα παιδιά τους, αλλά σπάνια καταφέρνουν να μιμηθούν την προφορά.
Γι’ αυτόν το λόγο, η δήλωση ότι κάποιος είναι «πολύ μεγάλος» είναι ουσιαστικά εσφαλμένη. Το πρόγραμμα JoyFLL, που χρηματοδοτήθηκε από την EE, τονίζει ακριβώς αυτό, με έναν νέο και πρωτότυπο τρόπο, εκμεταλλευόμενο τη συχνά ισχυρή διαγενεακή σχέση μεταξύ παππούδων και εγγονιών, ώστε να ενθαρρύνει και τους δυο να βελτιώσουν τις γλωσσικές τους δεξιότητες.

Δυο λόγια σοφίας

Είτε είναι κανείς αρχάριος είτε προχωρημένος, υπάρχουν πάντοτε πράγματα που μπορεί να κάνει, εκτός
από μαθήματα, για να βελτιώσει τις γνώσεις του στην ξένη γλώσσα. Με βάση την εμπειρία  εκπαιδευτικών και άλλων μαθητών, παρακάτω θα βρείτε μερικές χρήσιμες συμβουλές και εργαλεία.

Συμβουλές

Η βελτίωση επέρχεται με σκληρή προπόνηση, ένα ρητό που ποτέ δεν χάνει την εφαρμογή του. Η γλώσσα δεν μαθαίνεται ως διά μαγείας, είναι αποτέλεσμα πολλής και σκληρής προπόνησης. «Εξάσκηση, εξάσκηση, εξάσκηση», συμβουλεύει η Sandra από τη Γαλλία. «Τα περισσότερα τα  έμαθα όταν άρχισα να χρησιμοποιώ τη γλώσσα στην καθημερινή μου ζωή.»
Μην ντρέπεστε. Πολλοί  άνθρωποι, ιδιαίτερα καθώς μεγαλώνουν, διστάζουν να εξασκηθούν σε μια  ξένη γλώσσα, γιατί ντρέπονται ή  φοβούνται μήπως κάνουν λάθη. «Οι άνθρωποι δεν σε κοροϊδεύουν όταν κάνεις λάθος», διαβεβαιώνει όσους μαθαίνουν ξένες γλώσσες ο Simon, ένας βρετανός μάνατζερ.
«Θα χαρούν και θα εντυπωσιαστούν με την ικανότητά σου, ακόμη και όταν είναι αρκετά περιορισμένη.»
Διασκεδάστε και απολαύστε την εμπειρία. Εάν τη δείτε σαν μια βαρετή και κουραστική εργασία, η  μελέτη της γλώσσας δεν θα είναι αποτελεσματική και θα χάσετε τη διάθεσή σας. Υπάρχουν πολλοί διαθέσιμοι πόροι που προσθέτουν μια νότα διασκέδασης στη μαθησιακή διαδικασία. «Η εκμάθηση γλωσσών δεν είναι τεστ, πρέπει να την απολαμβάνετε», προτείνει η Cristina, σύμβουλος από την Ιταλία.
Δώστε προσωπικό χαρακτήρα στη μαθησιακή σας εμπειρία. Όλοι μαθαίνουν με διαφορετικούς τρόπους,  οπότε είναι καλύτερα να πειραματιστείτε μέχρι να βρείτε τον καλύτερο για εσάς. Σχεδιάστε την εκμάθηση της γλώσσας με τρόπο που να βολεύει εσάς και το καθημερινό σας πρόγραμμα.
Χρησιμοποιείτε τακτικά τη γλώσσα.
Όπως και με το αυτοκίνητο, εάν δεν χρησιμοποιείτε τη γλώσσα σε τακτική  βάση, κινδυνεύει να σκουριάσει.
Να είστε ρεαλιστές. Μην προσπαθήσετε να μάθετε τα πάντα αμέσως. Ορίστε σαφείς και ρεαλιστικούς στόχους.
Το παρελθόν δεν αποτελεί κανόνα.
Κάποιοι πιστεύουν ότι επειδή δεν κατόρθωσαν να μάθουν μια γλώσσα στο σχολείο, δεν θα μπορέσουν να το κάνουν και αργότερα. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι που δεν τα πήγαν καλά στο σχολείο μαθαίνουν τη γλώσσα αργότερα, εν μέρει χάρη σε ευχάριστες και αποτελεσματικές μεθόδους και στην αυξημένη διάθεση για μάθηση.
Νέος τρόπος σκέψης. Η εκμάθηση μιας γλώσσας περιλαμβάνει την κατανόηση άλλων τρόπων σκέψης και δράσης.
Βυθιστείτε στη γλώσσα. Εκτεθείτε όσο το δυνατόν περισσότερο στη γλώσσα-στόχο.


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πώς να αντιμετωπίσετε ένα παιδί με εχθρική συμπεριφορά

Δυσλεξία και ξένες γλώσσες

Ways of helping students to remember vocabulary